Media

Toen we nog deden alsof de snelweg een rivier was

Recensie: Parelende theaterverhalen op de Boulevard

Auteur: Hanny Alkema

Boulevard

‘Zoete Wraak’ door Matzer Theaterproducties, ‘Toen we nog deden alsof de snelweg een rivier was’ door Productiehuis Brabant, ‘Onder het melkwoud’ door Stella Den Haag/Hotel Witlox op theaterfestival Boulevard te ‘s Hertogenbosch t/m 15-8: www.festivalboulevard.nl

Zomaar een dagje Boulevard. Zomaar ondergedompeld worden in de poëzie die theater kan zijn, die tegelijk een spiegel voorhoudt van de wrange werkelijkheid. Toeval of niet, maar wat een verademing om op een zomerfestival rond te lopen dat, in plaats van dwangmatig leuk te willen zijn, het publiek liever laat zien waarom verhalen verteld moeten worden.

Als spel en enscenering niet al te opdringerig zijn, krijgt de toeschouwer meer ruimte voor eigen emoties. Mits de opzet weldoordacht is. Dan zal die de toeschouwer als vanzelf uitdagen zich tot voorstelling en thema te verhouden. Dan pingpongt het ware theaterplezier tussen vakman en publiek.

Zo’n vakman is rasverteller Peter de Graef, die in ‘Sweet Revenge’ verhaalt van de liefde tussen het arme meisje en de rijke jongeman, die door de chique mama jaloers en vals wordt belaagd. Schijnbaar langs zijn neus wegpratend, zijn het De Graefs oog voor detail en virtuoze taalbehandeling die je aan zijn lippen doen hangen. Zoals hij, geholpen door de techniek, de projectie op doek van een landelijk laantje opvouwt tot een fijnzinnig miniatuur, zo voert hij de kijker tussen de klippen van liefde en afgunst, wraak en vergelding naar de wonderlijk troostende universele moraal.

Een pareltje van vertelkunst, mooi gesitueerd in een statige sociëteitskamer met een maagdelijk wit altaartje als speelplek. Geestig ook hoe een uit suikerklontjes opgebouwd en met wolken poedersuiker, besneeuwd trapgevelpandje subiet het eerdere bittere gif de relativerende aanschijn geeft van zoete kitsch.

Grappig genoeg speelt zo’n sneeuwbollig souvenir ook een rol in ‘Toen we nog deden alsof de snelweg een rivier was’, maar dan wel als verleidingsmiddel. Hoezeer ze ook haar best doet, de ik-figuur in dit drama is tegen zulke cadeautjes of alcohol en woordjes van verzoening slecht bestand. Een fatsoenlijk leven leiden is moeilijk haalbaar in een omgeving van drank, ondermaats werk en losse handjes.

Schrijfster Anna van der Kruis en actrice Eva Schram hebben de triestigheid zo sober vertaald, dat het zowaar een licht bemoedigend mededogen oproept. Vergeleken met De Graefs haast luchtige verteltechniek is Schrams spel schokschouderend intens met een lenige gelaatsexpressie en heuse tranen. Het werkt hier. Je zou haar personage de hoop niet willen ontnemen.

Tegen de verwachting in heeft eenvoud in ‘Onder het melkwoud’ een veel minder bijzonder effect. Het vaak illustratieve spel vlakt Dylan Thomas ‘prachtig associatieve lyriek eerder af, terwijl beide andere projecten juist de tintelend poëtische kracht bieden van een theatraal eigenzinnige kijk op de realiteit.

Trouw, zaterdag 14 augustus 2010